Instytut Kardiologii jest wiodącym ośrodkiem naukowym w Polsce współpracującym w sposób wielokierunkowy z czołowymi ośrodkami krajowymi i zagranicznymi w Europie i w Stanach Zjednoczonych. Główne kierunki działalności naukowej koncentrują się na:
- epidemiologii, promocji zdrowia, rehabilitacji i zdrowiu publicznym,
- molekularnych mechanizmach chorób układu krążenia,
- ostrych stanach wieńcowych,
- badaniach elektrofizjologicznych i niefarmakologicznym leczeniu zaburzeń rytmu serca,
- poszukiwaniu i weryfikacji nowych metod diagnostyki nieinwazyjnej chorób serca,
- wadach nabytych i wrodzonych serca,
- niewydolności serca i nadciśnieniu tętniczym,
- kardiochirurgii.
Działalność kliniczna o zasięgu krajowym a w szczególności służąca ponad 5 mln mieszkańców województwa mazowieckiego w istotny sposób przyczyniła się do rozwoju polskiej kardiologii i kardiochirurgii szczególnie przez implementację nowoczesnych metod leczenia i rehabilitacji pacjentów ze schorzeniami układu krążenia. Instytut Kardiologii posiada znaczący w kraju potencjał usług w zakresie kardiologii i kardiochirurgii.
Działalność leczniczo –usługowa dotyczy pełnego zakresu nieinwazyjnej, jak i inwazyjnej diagnostyki oraz leczenia zachowawczego przede wszystkim choroby wieńcowej, wad serca, kardiomiopatii i nadciśnienia tętniczego, leczenia inwazyjnego tych chorób (angioplastyka, walwuloplastyka, brachyterapia, itp.), elektroterapeutycznego (ablacje, kardiostymulatory i kardiowertery/defibrylatory wszczepialne). Obecnie Instytut dysponuje 338 łóżkami w klinikach przy ul. Alpejskiej oraz przy ul. Spartańskiej. W roku 2002 hospitalizowano 11 165 pacjentów z terenu całej Polski. W dwóch klinikach kardiochirurgii wykonano ponad 2000 zabiegów operacyjnych, jak: operacje wieńcowe, operacje tętniaków (rozwarstwiających), wad wrodzonych i nabytych serca, wszczepianie sztucznych komór serca. Na szczególną uwagę zasługuje fakt leczenia pacjentów z ciężką niewydolnością serca, dla których jedyną szansą przeżycia jest przeszczep serca. Rocznie wykonuje się ponad 30 przeszczepów serca. Leczone są ciężkie zaburzenia rytmu serca oraz nowotwory serca i osierdzia.
W ramach ambulatoryjnej opieki kardiologicznej w ubiegłym roku udzielono 55 725 porad specjalistycznych oraz wykonano ponad 18.000 procedur z zakresu kardiologii interwencyjnej. W kompleksowym leczeniu pacjentów ważną rolę odgrywa kliniczna i ambulatoryjna rehabilitacja chorych po zawale serca i operacjach kardiochirurgicznych oraz opieka specjalistyczna i konsultacyjna prowadzona przez specjalistyczne poradnie.
Od dwóch lat Instytut pełni ostry dyżur kardiologiczny, przyjmując przez całą dobę chorych z zawałem serca z Warszawy i okolic.
Dzięki staraniom Instytutu Kardiologii zainicjowano na Mazowszu Program Pierwotnej Angioplastyki Wieńcowej (leczenia świeżych zawałów serca), w którym partycypuje wiele okolicznych szpitali i oddziałów Pogotowia Ratunkowego. Inicjatywa ta, to w porę udzielona pomoc medyczna, ratująca życie wielu osobom. W 2002 roku w Programie tym uczestniczyło 1105 osób, co stanowi połowę świadczeń zakontraktowanych i udzielanych w innych ośrodkach na terenie województwa mazowieckiego.
Mając na uwadze zauważalne, wzrastające zapotrzebowanie na usługi kardiologiczne Instytut podjął działania zmierzające do poprawy dostępności do oferowanych świadczeń zdrowotnych. Efektem tych działań jest utworzenie na bazie obcej kliniki kardiologii oraz sieci poradni kardiologicznych. Wprowadzenie nowych technologii zarządzania Instytutem wpłynęło na znaczną poprawę kondycji finansowej jednostki. Wymiernym efektem tych działań jest ograniczenie do minimum wygenerowanego zadłużenia. Instytut Kardiologii nawiązał współpracę z amerykańskim kapitałem, co umożliwi w najbliższej przyszłości zakup nowoczesnego sprzętu, jak: tomografu spiralnego, robota kardiochirurgicznego i aparatów do echokardiografii.
Dostrzegając potrzeby pacjentów i trudności, jakie mogą im sprawić zawiłości meandrów ochrony zdrowia powołano w Instytucie stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta. Dzięki temu pacjenci mają zapewnioną wszechstronną i kompetentną pomoc we wszystkich nurtujących ich problemach związanych z leczeniem i pobytem w szpitalu, a także w sprawach związanych z sytuacją rodzinną i problemami natury społecznej. Każdy pacjent ma zagwarantowaną stałą opiekę psychologa, co ma istotne znaczenie w eliminowaniu wszelkich stresów związanych ze stanem zdrowia i prowadzonym leczeniem. Uruchomiona w tym roku i zlokalizowana w bliskim sąsiedztwie Instytutu apteka ogólnodostępna oferuje pacjentom niezbędne leki kardiologiczne, włącznie z lekami immunosupresyjnymi dla chorych po przeszczepie serca. Instytut podejmuje wiele działań, aby zachować dla pacjentów wysoki standard warunków socjalnych oraz całodobowego wyżywienia.
Istotną rolą Instytutu Kardiologii jest prowadzenie działalności w zakresie promocji zdrowia. Będąc szpitalem promującym zdrowie przyczynił się do utworzenia Narodowej Rady Promocji Zdrowia, jest wydawcą czasopisma Promocja Zdrowia. Od wielu lat jest koordynatorem regionalnych programów promocji zdrowia i edukacji społeczeństwa, np. Programu „ Zdrowie dla Pragi”. Bierze udział w szkoleniu kadry promocji zdrowia w kraju, a także wspiera działanie Klubu Dziennikarzy Promujących Zdrowie oraz Stowarzyszenia Pielęgniarek Promujących Zdrowie. Mając na uwadze znaczenie promocji zdrowego stylu odżywiania się, istniejące w Instytucie zaplecze gastronomiczne oferuje pacjentom i pracownikom menu, podstawą którego jest zdrowa dieta śródziemnomorska.
Kadra profesorska Instytutu czynnie uczestniczyła w opracowaniu Narodowego Programu Profilaktyki i Leczenia Chorób Sercowo – Naczyniowych na lata 2003 – 2005 „ POLKARD 2003-2005”. Instytut prowadzi także działalność związaną z monitorowaniem chorobowości, umieralności szpitalnej i umieralności z powodu chorób układu krążenia ludności Polski. Współdziała w kształceniu podyplomowym poprzez organizację kursów atestacyjnych, szkoleń indywidualnych, szkoleń z kardiologii dla lekarzy regionu warszawskiego, organizację sympozjów naukowo – szkoleniowych oraz egzaminów specjalizacyjnych II o z kardiologii.
Jedną z ostatnich inicjatyw jest wdrożenie projektu usług telemedycznych. Projekt ma na celu wykonanie i wdrożenie zaawansowanego systemu usług telemedycznych z wykorzystaniem infrastruktury technicznej ogólnopolskiej sieci optycznej, sieci metropolitalnych oraz potencjału naukowo badawczego czołowych polskich jednostek medycznych i technicznych. Rozwój tego systemu umożliwi transfer nowoczesnych technologii z zakresu telemedycyny i biotechnologii, organizację systemów teleinformatycznych dla służby zdrowia oraz wykorzystanie specjalistycznych aplikacji dla celów interwencyjnych, edukacyjnych i szkoleniowych. Projekt kładzie nacisk na wykreowanie rynku nowych bardziej efektywnych ekonomicznie usług medycznych opartych o najnowocześniejsze rozwiązania telemedyczne oraz na podniesienie jakości świadczenia usług medycznych na drodze zastosowania technologii teleinformatycznych. Zastosowanie zaawansowanych technologii i rozwiązań telemedycznych będzie skutkowało lepszym wykorzystaniem wysoko specjalizowanego personelu medycznego.
Głównym celem projektu jest wykreowanie nowoczesnych usług medycznych opartych na rozwiązaniach teleinformatycznych. W ramach systemu rozwijane będą następujące grupy usług:
• zaawansowane konsultacje medyczne (typu online i offline )
• transfer nowoczesnych technologii medycznych
• monitorowanie stanu zdrowia pacjentów w powiązaniu z systemem ratownictwa w nagłych przypadkach (stały nadzór czynności życiowych pacjenta głównie pod kątem incydentów kardiologicznych, w tym możliwość przekazu zapisu EKG za pośrednictwem telefonu komórkowego i lokalizacji chorego np. z nagłym zawałem serca, możliwość interwencji zespołu ratowniczego).
Dzięki tym działaniom Instytut będzie liderem dla szpitali podlegających Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy i Sejmikowi Mazowieckiemu, a także dla innych jednostek zainteresowanych współpracą w tym zakresie.
Idąc w kierunku przeciwdziałania zakażeniom wewnątrzszpitalnym grudniu 2002 roku, na bazie byłej Pracowni Bakteriologii powołano Zakład Mikrobiologii Klinicznej i Monitorowania Zakażeń Szpitalnych. Do zadań zakładu należy m.in. monitorowanie i rejestracja zakażeń szpitalnych, wykrywanie ich źródeł, prowadzenie szeroko zakrojonej akcji ograniczania występowania zakażeń szpitalnych, aktywny udział w opracowaniu i przestrzeganiu zasad polityki antybiotykowej, monitorowanie stopnia lekooporności drobnoustrojów izolowanych od pacjentów IK, a także wdrażanie nowych metod diagnostycznych opartych na osiągnięciach współczesnej nauki.
Na bazie Instytutu Kardiologii uruchomiono również nowoczesne centrum diagnostyki laboratoryjnej, w którym wykonywany jest pełny profil badań laboratoryjnych, zgodnie z europejskimi standardami w tym zakresie.
Na uwagę zasługuje również rozpoczęty cykl szkoleń dla wybranych grup średniego personelu IK, w zakresie komunikacji interpersonalnej, asertywności, sposobów radzenia sobie ze stresem oraz zorganizowanie kilkutygodniowych treningów relaksacyjnych. Szkolenia prowadzone są przez wybitnego psychologa Prof. J.Tylkę, mającego ogromny autorytet i uznanie za prezentowaną wiedzę i dorobek naukowy.
Szkolenie zostanie poszerzone o informacje na temat transformacji, jakie dokonają się w ochronie zdrowia po wdrożeniu Narodowego Funduszu Zdrowia.
Szkolenia zakończą się wydaniem certyfikatu. W najbliższej przyszłości planowane są szkolenia dla medycznego personelu z wyższym wykształceniem.
Wyrazem uznania dla całokształtu działalności Instytutu było zdobycie I miejsca w ogólnopolskim rankingu szpitali Rzeczpospolitej 2002. Instytut zdobył najwięcej bardzo dobrych ocen za merytoryczną działalność, jakość świadczeń oraz warunki ogólne szpitala związane z komfortem pobytu pacjentów. Uzyskał również wiele pochlebnych opinii od organu założycielskiego oraz dyrektorów innych szpitali i kas chorych. Uzyskanie tytułu najlepszego szpitala na Mazowszu i w całej Polsce to przede wszystkim uznanie profesjonalizmu kadry – największego kapitału Instytutu
Uznaniem dla Instytutu Kardiologii jest również powierzenie Dyrektorowi Instytutu Kardiologii, prof. dr hab. med. Zbigniewowi Relidze, zadania utworzenia Narodowego Instytutu Chorób Układu Krążenia. Według założeń programu „Narodowa Ochrona Zdrowia Strategiczne kierunki działań Ministra Zdrowia” oraz w związku z nowelizacją Ustawy o jednostkach badawczo – rozwojowych zaistniała konieczność restrukturyzacji i reorganizacji ośrodków kardiologicznych. W związku z powyższym planowane jest przekształcenie Instytutu Kardiologii w Narodowy Instytut Chorób Układu Krążenia. Podstawowymi przesłankami wprowadzenia tych zmian jest masowe występowanie chorób układu krążenia, konieczność dostosowania zakresu działania Instytutu do zmieniającej się struktury schorzeń w kardiologii i kardiochirurgii, pełne wykorzystanie potencjału naukowego i bazy Instytutu Kardiologii.